در سال ۱۹۹۷، بنیاد اروپایی مدیریت کیفیت (EFQM)، در مشارکت با شرکت هلندی CIBIT و مرکز بهره وری و کیفیت آمریکا (APQC) در جستجوی تجربیات و دستاوردهای بهینه در زمینه مدیریت دانش، یک پروژه مطالعاتی بهینه کاوی را اجرا نمود. در سال های پس از آن، سازمان های بسیاری اهمیت مدیریت دانش را به عنوان یک توانمندساز مهم در موفقیت آتی خود دریافتند. مهم تر آن که سازمان ها به خوبی حس کردند مدیریت دانش، یک تب مدیریتی زودگذر نیست بلکه آن قدر پایدار و همیشگی هست که تبدیل به یک دیسیپلین اساسی سازمان ها شود.

بیست و هفت شرکت از شرکت های قدرتمند در زمینه های مختلفی مانند ارتباطات، نرم افزار و خدمات فناوری اطلاعات، مشاوره و خودرو در این مطالعه میدانی شرکت جستند. بررسی و تحلیل حرفه ای نتایج این طرح های مطالعاتی به طراحی و تبیین چارچوب مدیریت دانش EFQM منجر شد؛ این چارچوب بر پاره ای از اصول استوار است:

۱/        هم راستایی و هم خوانی با مدل تعالی EFQM، به سازمان های آشنا با این مدل کمک می نماید تا به شکل موثر و به سادگی از این چارچوب برای ارزیابی فعالیت های مدیریت دانش خود در مقایسه با بهترین سازمان های دنیا استفاده کنند.

۲/        حرفه ای های مدیریت دانش می توانند از این چارچوب به عنوان راهبردی استفاده کنند که فعالیت های مدیریت دانش خود را با بهبود مستمر سازمان گره بزنند.

۳/        سازمان های ناآشنا با مدیریت دانش یا تازه کار می توانند اولویت های خود در زمینه مدیریت دانش را با این چارچوب ارزیابی کنند و گام های اولیه مدیریت دانش را به درستی انتخاب نمایند.

۴/        مدیریت دانش، خود یک هدف نیست؛ بلکه ابزاری است برای رسیدن به یک هدف. از این رو، در این چارچوب، بر روی بخش توانمندسازها به وضوح تمرکز شده است. مدیریت دانش باید بتواند عملکرد سازمان را بهبود دهد، با استفاده از این چارچوب، یک سازمان می تواند دریابد بنا بر دینامیک های سازمانی خود، کدام یک از نتایج عملکردش به کدام تواندمندسازهای مدیریت دانش پاسخ مناسب می دهد.

۵/        مدیریت دانش، بیشترین اثربخشی را زمانی دارد که با یک نگرش کل نگر به آن نگریسته شود. این نگرش از طریق مجموعه ای از فعالیت های یکپارچه و هماهنگ و با همراستا کردن منابع انسانی، زیرساختهای فناوری و فرآیندهای یادگیری عملی می شود تا کیفیت دانش سازمان افزایش یافته و توانمندی سازمان در ذخیره و بازیابی هوشمندانه دانش بهبود یابد.

فُکسونومی ها از حدود سال ۲۰۰۴ به عنوان بخشی از نرم افزارهای اجتماعی[۲] که دارای امکانات برچسب گذاری اجتماعی و یادداشت گذاری روی عکس ها بودند. برچسب گذاری که ویژگی تمامی خدمات Web 2.0 است به کاربران آماتور این امکان را می دهد تا به صورت جمعی و تعاملی، اطلاعات را طبقه بندی کرده و بیابند. برخی از وب سایت ها از ابر برچسب (Tag Cloud) استفاده می کنند تا برچسب های فُکسونومی را به صورت بصری نشان دهند.

هدف از برچسب گذاری در یک فُکسونومی این است که جستجو، حرکت بین اطلاعات و درک یک بدنه اطلاعات، در طول زمان و به تدریج برای کاربران آسان شود. از آن جا که فُکسونومی ها عموما در محیط های مبتنی بر اینترنت به وجود آمده اند، کاربران می توانند دریابند یک برچسب معین را چه کسی استفاده می کند و هم چنین او از چه برچسب های دیگری استفاده می کند. به این ترتیب کاربران می تواند به درک متقابلی از مجموعه بر چسب هایی برسند که دیگران برای تفسیر، درونی سازی و درک یک جزء اطلاعات نیاز دارند. این مورد می تواند در سیستم های مدیریت دانش انسان محور یک گام بزرگ رو به جلو باشد؛ چرا که قابلیت افراد در ساختاردهی صحیح دانش و هم چنین یافتن محتواهای مرتبط را بالا می برد. این اصل در یافتن اطلاعات مرتبط (Pivot Browsing) نام دارد. بخش عمده ای از جاذبه فُکسونومی در توانمندی ذاتی و راحتی آن در یافتن اطلاعات نسبت به ابزارهای سنتی جستجو مانند موتورهای جستجوست.

تکنولوژی مدیریت دانش و تعامل (KCT) کانون تمرکز و محور رشد و توسعه پایدار بشریت است. KCT نقطه عطفی مانند جهش اطلاعات و گذار از عصر صنعتی را به عصری جدید رقم خواهد زد. محوری ترین مکانیزمی که ضامن رشد، بقا و جهش انسان هاست، یادگیری، به کارگیری دانسته ها و اصلاح ساختار فکری برای تطابق با شرایط جدید است. از لحظه ای که یک نوزاد پا به عرصه وجود می گذارد، با قدم نهادن در محیطی مملو از فرصت های یادگیری، تلاش و تکاپو برای پیشرفت را آغاز می کند.
با گسترش تجربیات، آموختن و به کار بستن است که وی دروازه های زندگی را یکی از پس از دیگری پشت سر می گذارد. زندگی، صعودی است به قله دست نیافتنی رشد مستمر؛ از سوی دیگر زندگی آدمی به سمت فشردگی مفرط پیش می رود، تکاپوها برای دانستن، لحظه به لحظه شدت بیشتری می یابد. یادگیری از آغاز تا پایان جدانشدنی ترین و همیشگی ترین فرآیند زندگی آدمی شده است و هر آن که سریع تر، بهتر و بیشتر بیاموزد و به کار ببندد در قالب فردی قدرت جهش بالاتری می یابد. تصور این که ۱۲ سال از بهترین فرصت های زندگی درصد بالایی از ۶ میلیارد انسان برای تبدیل شدن به یک آماتور تلف می شود در دنیای آینده دیوانه کننده است؛ همین طور تصور یادگیری رانندگی یا خلبانی در عرض چند هفته یا چند ماه یا آموختن چگونگی نواختن سازهای پیچیده در چند سال!

بشر آینده نیاز به یادگیری دارد اما یادگیری که به طرز وحشتناکی سریع و رقابتی باشد. فاصله بین ندانستن و دانستن مهارتی پیچیده به ثانیه ها تقلیل می یابد صرف نظر از این که هوش و ظرفیت فرد چگونه باشد.

ایجاد نوآوری های مستمر و انقلابی نیازی است حیاتی برای سازمان ها و جوامع آینده. نوآوری انقلابی نیاز به دو عامل عمده برای رخ دادن دارد:

• بلوغ علوم و تکنولوژی هی پیش نیاز در رقابت تفکر جمعی
• وجود انسان هی صف شکن با پیه فکری یا تکنولوژیک حداقل جهت تحریک ذهن فردی یا گروهی

هر دو این عوامل، ریشه ای بس عمیق در یادگیری و مدیریت دانش آگاهانه دارد. تولید کنندگان دانش، مهم ترین مزیت رقابتی در آینده را در اختیار دارند. قدرت های منفرد محو می شوند و شبکه های فکری و دانشی قدرت می یابند. جهان تبدیل به شبکه ای از اذهان قدرتمند می شود. شبکه ای پیچیده و خارج از نظم سیستم های معمول کنونی. بی نظمی و هرج و مرج هدفمند در بستر یکپارچگی فعال، آینده جهانی با رشد سرسام آور را رقم میزند. هر انسانی متکی به دانش همه آدمیان دست به نوآوری می زند. فرزندان من و شما ممکن است بسیار کارآتر،کامل تر و موثرتر از من و شما در عرض تنها چند روز یا چند ماه دیپلم بگیرند، تا افراد بشر فرصت های بیشتری برای خلق نوآوری و دانش جدید داشته باشند و این منابع محدود صرف مرور دانش کهنه و پایه ای ما نشوند. در حقیقت طلای عصر آینده و منبع لایزال خلق مزیت و پیشرفت، تک تک اذهان آدمیان است.

بیایید برخی فعالیت های دانشی یک فرد را به صورت اجمالی بررسی کنیم:

1. به یاد آوردن و بازیابی دانشی که قبلا فرا گرفته است یا سریع تر کردن این فرآیند در زمان مورد نیاز؛ به طور مثال تجربه ای که دانشکار در شرایط قبلی به دست  آورده، اشتباهاتی که در قبل انجام داده و …
2. مدل سازی، تجسم یا ترسیم دانسته های ذهنی و باورهای فکری به گونه ای که بتواند بینش یا درکی  جدید یا عمیق تر از قبل به دست آورد.
3. مدیریت و استفاده صحیح از مقادیر زیاد یا پیچیده اطلاعات

در کنار موارد بالا، مدافرد دارای چالش های مدیریت فردی دیگری مانند مدیریت زمان، مدیریت وظایف و فعالیت های فردی، برنامه ریزی و مدیریت یادگیری فردی و تطبیق مشکلات محیط کار یا زندگی با توانمندی های بالقوه و بالفعل فردی نیز هست. بنا بر مطالعات گسترده، ما مدافرد را مجموعه ای کامل از انواع مهارت های فردی می دانیم که هر دانشکار بایست به تناسب ویژگی های شخصیتی و روان شناختی خود آن ها را داشته باشد؛ مهارت هایی مانند:

• شناسایی منابع دانش
• جستجوی دانش
• ردیابی دانش
• تحلیل
• سازمان دهی دانش
• متصل کردن اجزای دانش
• تبدیل دانش آشکار به ذهنی و بالعکس
• ایجاد ارتباط بین اجزای دانش
• برقراری ارتباط با دیگران
• ارائه دانش
• بسته بندی دانش

پیداست که مدافرد، مقوله ای است که هم نیاز به برخی شیوه ها و متدهای اجرا و هم چنین برخی ابزارهای فکرافزاری یا نرم افزاری دارد. برخی پرسش ها که توسط این متدها و ابزارها باید پاسخ داده شوند:

یک فرد چگونه می تواند با یک ابزار با کارایی و اثربخشی بالا با این چالش ها برخورد نماید؟
یک فرد چگونه می تواند مدیریت دانش فردی خود را ساختار بخشیده، بهبود دهد و از آن نفع ببرد؟
چگونه بهتر یاد بگیریم، چگونه بهتر از تمام دانسته های خود استفاده کنیم و چگونه آن ها را به دیگران منتقل نماییم.